BỆNH DỊCH DO VIRUS NIPAH
- Thứ năm - 29/01/2026 16:24
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Bệnh do Vi rút Nipah là bệnh truyền nhiễm nhóm A, lây truyền chủ yếu từ động vật sang người (hiện tại ở Ấn Độ chủ yếu qua dơi ăn quả), qua thực phẩm hoặc vật phẩm bị nhiễm vi rút Nipah; đồng thời cũng có thể lây từ người sang người qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của bệnh nhân.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), bệnh do vi rút Nipah được ghi nhận rải rác tại một số quốc gia, chưa tạo thành các ổ dịch lớn, tuy nhiên tỷ lệ tử vong ở các trường hợp nhập viện dao động từ 40–75%. Hiện nay chưa có vắc xin và thuốc điều trị đặc hiệu cho cả người và động vật.
Từ ngày 27/12/2025 đến 26/01/2026, Ấn Độ ghi nhận 05 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do vi rút Nipah (trong đó có 02 trường hợp xét nghiệm khẳng định) tại một bệnh viện ở bang Tây Bengal.
Đến nay Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do vi rút Nipah
1. Nguồn lây của virus Nipah:
- Ổ chứa tự nhiên của virus Nipah là dơi ăn quả
- Virus có thể lây từ người sang người:
- Qua thực phẩm hoặc đồ uống nhiễm virus
- Qua tiếp xúc gần với người bệnh (dịch tiết hô hấp)
2. Cơ chế gây bệnh của virus Nipah:
Sau khi xâm nhập cơ thể qua đường hô hấp hoặc tiêu hóa, virus Nipah sẽ: - Tấn công mạch máu và tế bào nội mô
- Gây viêm mạch hệ thống và vi huyết khối
- Tổn thương nặng ở:
+ Não dẫn đến viêm não
+ Phổi dẫn đến viêm phổi, phù phổi
Đây là lý do bệnh có thể diễn tiến nhanh và nặng.
3. Triệu chứng bệnh:
Thời gian ủ bệnh khoảng 4–14 ngày
Người nhiễm có thể xuất hiện các triệu chứng như: đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng; sau đó có thể chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức và các dấu hiệu thần kinh của viêm não cấp tính.
4. Phòng bệnh:
Hiện nay chưa có vaccin phòng ngừa bệnh do virus Nipah nên để phòng bệnh do Virus Nipah cần thực hiện các biện pháp sau:
- Hạn chế đến khu vực đang có dịch nếu không thực sự cần thiết.
- Trong vòng 14 ngày sau khi về từ vùng dịch, nếu có biểu hiện: đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng, chóng mặt, buồn ngủ, lú lẫn hoặc co giật – cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất, hạn chế tiếp xúc với người khác và thông báo đầy đủ tiền sử dịch tễ.
- Thực hiện nghiêm ăn chín, uống sôi; rửa sạch và gọt vỏ trái cây trước khi ăn; không sử dụng trái cây có dấu hiệu bị dơi hoặc chim cắn/gặm nhấm; tránh uống nhựa cây tươi chưa qua chế biến.
- Không tiếp xúc gần với dơi ăn quả; rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn sau khi tiếp xúc, giết mổ động vật.
Từ ngày 27/12/2025 đến 26/01/2026, Ấn Độ ghi nhận 05 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do vi rút Nipah (trong đó có 02 trường hợp xét nghiệm khẳng định) tại một bệnh viện ở bang Tây Bengal.
Đến nay Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do vi rút Nipah
1. Nguồn lây của virus Nipah:
- Ổ chứa tự nhiên của virus Nipah là dơi ăn quả
- Virus có thể lây từ người sang người:
- Qua thực phẩm hoặc đồ uống nhiễm virus
- Qua tiếp xúc gần với người bệnh (dịch tiết hô hấp)
2. Cơ chế gây bệnh của virus Nipah:
Sau khi xâm nhập cơ thể qua đường hô hấp hoặc tiêu hóa, virus Nipah sẽ: - Tấn công mạch máu và tế bào nội mô
- Gây viêm mạch hệ thống và vi huyết khối
- Tổn thương nặng ở:
+ Não dẫn đến viêm não
+ Phổi dẫn đến viêm phổi, phù phổi
Đây là lý do bệnh có thể diễn tiến nhanh và nặng.
3. Triệu chứng bệnh:
Thời gian ủ bệnh khoảng 4–14 ngày
Người nhiễm có thể xuất hiện các triệu chứng như: đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng; sau đó có thể chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức và các dấu hiệu thần kinh của viêm não cấp tính.
4. Phòng bệnh:
Hiện nay chưa có vaccin phòng ngừa bệnh do virus Nipah nên để phòng bệnh do Virus Nipah cần thực hiện các biện pháp sau:
- Hạn chế đến khu vực đang có dịch nếu không thực sự cần thiết.
- Trong vòng 14 ngày sau khi về từ vùng dịch, nếu có biểu hiện: đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng, chóng mặt, buồn ngủ, lú lẫn hoặc co giật – cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất, hạn chế tiếp xúc với người khác và thông báo đầy đủ tiền sử dịch tễ.
- Thực hiện nghiêm ăn chín, uống sôi; rửa sạch và gọt vỏ trái cây trước khi ăn; không sử dụng trái cây có dấu hiệu bị dơi hoặc chim cắn/gặm nhấm; tránh uống nhựa cây tươi chưa qua chế biến.
- Không tiếp xúc gần với dơi ăn quả; rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn sau khi tiếp xúc, giết mổ động vật.